Keep the Faith

Jouw online gids in onzekere tijden

Afbeelding bij Heeft het leven zin? Over zingeving

Heeft het leven zin? Over zingeving

“Je wordt dit leven in geslingerd zonder dat je daarom gevraagd hebt. En dan moet je ook nog dood. Dat is toch verschrikkelijk?” Jan Mulder

Je wordt geboren en je sterft weer. En daartussen speelt je leven zich af.


Maar waarom ben ik er eigenlijk? En wat is het doel van mijn leven? En wat moet ik met de dingen die mij en anderen overkomen? Is er een reden voor alles wat er gebeurt?

Levensvragen

Wie zich bezig houdt met deze levensvragen doet aan zingeving. Hij of zij probeert een betekenis of doel te vinden in het leven. Niemand is hier de hele dag mee bezig. Daar zou je gek van worden. En sommige mensen stellen zich deze vragen nooit. Die nemen het leven zoals het komt en het ontbreekt ze aan de tijd, de mogelijkheden of de interesse om de grote vragen te stellen. Vragen als:

  • Wat is de zin van het leven?
  • Wat wil ik doen met mijn leven?
  • Waarom voel ik mij eenzaam?
  • Hoe kan ik mijn leven een doel geven?
  • Waarom is het leven zo moeilijk?

De vraag stellen en er mee bezig zijn is het belangrijkste. Het gaat vervolgens om de weg er naar toe. Naar de antwoorden.

Zingeving en religie

Vroeger speelden religies een belangrijke rol in zingeving. Je religie verteld je wat de zin was van het leven in het algemeen en van jouw rol daarin. De katholieke schoolcatechismus verwoordde dat heel duidelijk: ‘Waartoe zijn wij aarde? Wij zijn op aarde om God te dienen en daardoor hier en in het hiernamaals gelukkig te zijn’. Deze en andere zingevingsvragen waren min of meer uitbesteed aan de traditie. En priesters of voorgangers of rabbi’s vertelden hetzelfde verhaal telkens opnieuw. Zingeving betekende voor jou als mens dat je moest ontdekken wat je religie hier over zei. De zin was er al, je moest hem alleen nog vinden. Door gehoorzaamheid en gebed kon je daarin slagen.

Het verdwijnen van grote verhalen

In de afgelopen decennia waren voor veel mensen de grote verhalen van de religies niet meer overtuigend, in het westen tenminste. Daarmee vielen religieuze zekerheden weg. Mensen zagen het steeds meer als hun eigen taak om de zin van het leven te ontdekken. Ze wilden niet dat religies en hun vertegenwoordigers dat nog voor hen deden. Het wordt door velen tegenwoordig zelfs als dom en lui gezien om de zin van het leven te laten bepalen door dominee of priester.


Zingeving en de kerk

Is het leven zinloos?

Maar als je de zin van het leven niet meer laat bepalen door anderen, dan is het natuurlijk nog maar de vraag of überhaupt wel een zin kunt ontdekken. Is het leven eigenlijk niet gewoon zinloos. En als het leven zinloos is, waarom zou ik dan eigenlijk willen leven? Dit zijn heftige vragen. En je kunt er behoorlijk bang van worden als je voor het eerst over deze vragen nadenkt. Zingeving is dan ook geen onschuldig tijdverdrijf. Het gaat om hele wezenlijke vragen, waar je soms hulp bij nodig hebt. De vraag naar zin is ook te beschouwen als een spirituele vraag en heeft alles te maken met waar je in gelooft.

Kun je je eigen leven zin geven?

Volgens veel mensen is het leven in zichzelf inderdaad zonder zin. Zingeving betekent dan niet dat je de zin van het leven kunt ontdekken, maar dat je zelf actief betekenis aan je leven en alle gebeurtenissen moet geven. Anderen zijn kritisch op deze opvatting: kunnen mensen dat wel aan, zelf betekenis geven aan de dingen? En werkt het in de praktijk eigenlijk wel zo? Krijgt voor veel mensen het leven niet vanzelf zin dankzij een geliefde of een vervullende baan?

Het leven heeft zin

Misschien ligt het subtieler. Ja, ons leven heeft zin, doordat we voor ons waardevolle relaties hebben en waardevolle dingen doen. En daarin gaan onze ouders, maatschappij en onze religie of levensbeschouwing ons voor. Er zijn al antwoorden gegeven op de zin van het leven. Dat hoeven we niet allemaal zelf helemaal te ontdekken. En tegelijkertijd mogen we ook onze eigen antwoorden gaan geven. Antwoorden die aansluiten bij wat we geleerd hebben… en soms afwijken.

Crisis en zingevingsvragen

Wat is de zin van alles? Wat is de zin van het leven? Veel mensen gaan zich dit pas afvragen als hen iets ergs overkomt. Als een geliefd iemand overlijdt of vertrekt, als je zelf ziek wordt of je baan verliest. Dan komen de vragen naar zin en betekenis soms in alle hevigheid boven. Dan hebben mensen soms hulp nodig van een therapeut of een filosoof of een dominee. Het kan heel troostend zijn om mensen te spreken die deze vragen al eerder gesteld hebben in heel moeilijke omstandigheden. Religies en levensbeschouwingen zijn enorme bronnen van wijsheid in het zicht van verlies en dood.

Meer over zingeving

  • filter
  • Kijken
  • Lezen
  • Luisteren
  • Doen


Meer in Amsterdam

Wekelijkse update ontvangen?

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en ontvang elke week de nieuwste berichten in je mailbox.

Vul een geldig email adres in.

Nee, dank je