Keep the Faith

Jouw online gids in onzekere tijden

Afbeelding bij Eenzaamheid in onzekere tijden

Eenzaamheid in onzekere tijden

Het coronavirus kunnen we niet stoppen, het eenzaamheidsvirus wel. Laten we samen zorgen dat niemand zich in de steek gelaten voelt – Koning Willem-Alexander

Eenzaamheid treft iedereen, vooral in tijden van onzekerheid

Eenzaamheid is een veelgenoemd woord in deze tijd. Het raakt veel mensen. Ongeveer 10% van alle mannen en vrouwen voelden zich al ernstig eenzaam voor de corona-crisis. Onder volwassenen heeft zo’n 40% last van eenzaamheid. Vrouwen voelen zich vaker emotioneel eenzaam. Mannen zijn vaker sociaal eenzaam.


Eenzame mensen missen vaak mensen op wie ze kunnen terugvallen in moeilijke situaties, voelen ze zich in de steek gelaten of ervaren een leegte. Dit komt op elke leeftijd voor. Naarmate men ouder wordt lijkt het probleem van eenzaamheid sterker te zijn. Het is zeer waarschijnlijk dat die gevoelens van eenzaamheid nu zijn toegenomen door de corona-maatregelen.


Eenzaamheid treft iedereen

Eenzaamheid kan fijn zijn

Eenzaamheid hoeft op zich niet erg te zijn. Het hoort bij mens zijn, het is een ‘condition humaine’. Er zijn mensen die genieten van de eenzaamheid en deze zelfs opzoeken. En voor ons allemaal is een beetje eenzaamheid gezond, op zijn tijd. Maar te veel eenzaamheid is slecht voor een mens. Zeker als deze eenzaamheid geen keuze is, maar je overkomt.

De meest eenzame, kwetsbare groepen

Het is een misverstand om te denken dat alleen ouderen eenzaam kunnen zijn. Hoewel ze voortdurend omringd zijn door leeftijdsgenoten, behoren jongeren tot de eenzaamste groepen in de samenleving, blijkt uit een peiling van onderzoeksprogramma Brandpunt+ (KRO-NCRV).


Meer dan 40% van de adolescenten voelt zich soms of vaak eenzaam. Ze doen in dat opzicht niet onder voor ouderen. Hun problemen worden nogal eens onderschat. Velen zijn sociaal minder handig, met name in de digitale wereld. Sociale media hebben voor hen vaak de nodige nadelen. Vooral meisjes hebben daar vaak last van. Een belangrijke oorzaak kan het negatieve zelfbeeld van veel jongeren zijn. Daarnaast praat men er niet makkelijk over met vrienden. Dat zou “raar” zijn. Ze denken vaak dat alleen zijzelf met dit probleem kampen.


Een derde groep waar eenzaamheid een issue is betreft alleenstaanden. Een diverse groep van vrijgezellen, alleenstaande moeders en ouders, gescheiden stellen, etc. Al je sociale contacten moesten opeens de deur uit. Het betekent gewoon dat je echt op jezelf teruggegooid wordt.


Bijna drie miljoen Nederlanders zijn alleenstaand - zij hebben geen partner thuis aan wie ze zich eens lekker kunnen ergeren, of kinderen om thuisonderwijs aan te geven. Gescheiden mensen lopen het grootste risico als het gaat om gevoelens van eenzaamheid. Het komt bij deze groep drie keer zoveel voor als bij gehuwden, nooit-gehuwden en mensen van wie de partner is overleden.


De huidige crisis zijn voor bijna alleenstaanden een forse uitdaging. Nabijheid van anderen is voor hen schaars als ze zich althans aan de nieuwe regels houden. De familie zien wordt afgeraden, ouders of grootouders al helemaal. En het vooruitzicht op een leuk event is voorlopig uit beeld verdwenen. Het wekelijkse sportuitje met vrienden en vriendinnen is ook al geschrapt voor de meeste sporten. En daten is al helemaal geen optie.


Een bekend fenomeen is verder het gemis aan fysiek contact. Hierdoor ontstaat bij menigeen huidhonger.

Corona, ouderen hebben ‘t nu éxtra moeilijk

Ouderen zijn niet alleen fysiek extra kwetsbaar in deze tijd. Ze moeten het ook nog eens zonder bezoek doen. Ze vieren hun verjaardag vaak alleen, of hooguit digitaal, met hun geliefden. En dan kunnen ze ook vaak niet zo goed omgaan met al die digitale hulpmiddelen en programma’s. Ze zijn immers minder bedreven in technologie en zijn het ook niet gewend om zo te communiceren. Voor hen schept de technologie vaak een grote afstand. Het gemis aan fysiek contact, een knuffel, een kus, een aanraking is voor veel van hen groot.


Het probleem van ouderen en eenzaamheid is niet alleen van nu. Vooral in steden als Amsterdam, waar de sociale cohesie vaak minder is dan in minder dicht bevolkte streken wordt het probleem gevoeld en onderkend. Vele initiatieven als bijvoorbeeld Burendag van het Oranjefonds besteden er aandacht aan. In 2020 wordt burendag gevierd op 26 september. Het Oranjefonds is ook de instelling achter het Maatjes project. Van de bijna 2000 gemeentelijke projecten zijn er vele gericht op ouderen en/of eenzaamheid.

Hulp bieden aan eenzame mensen

Iemand steunen gaat het makkelijkst in je eigen omgeving. Denk aan het doen van een online spelletje. Foto’s delen. Samen tv kijken met de telefoon aan het oor. Een bloemetje versturen of hapje eten bezorgen.


Videobellen met ouderen of alleenstaanden wordt vaak enorm op prijs gesteld. Bij ouderen is daar soms wat hulp bij nodig. Leg het ze uit of laat ze eens kijken naar instructievideo’s over facetimen, skypen of whatsapp-videobellen. Kijk bijvoorbeeld eens op seniorweb of jowtube.


Wil je als vrijwilliger meer structureel hulp bieden dan zijn er vele mogelijkheden. Burennetwerk heeft recent haar krachten gebundeld met Present Amsterdam and Serve the City. Er is een keur aan activiteiten om uit te kiezen. Van bananenbrood bakken voor ouderen tot verwenpakketjes maken voor moeders die zorgen voor kinderen met een beperking.


Legio mogelijkheden zijn er verder te vinden op facebook. In alle grote gemeentes én in kleinere plaatsen bestaan facebookgroepen waarbij je je kan aansluiten.

Hoe kom je zelf het dal door, enkele tips

Ben je zelf eenzaam? Heb je last van gevoelens van eenzaamheid? Dan kan het allereerst helpen om te weten dat deze gevoelens niet raar zijn. Je hoeft er niet van te schrikken. Je bent een mens en je hebt sociale contacten nodig. Probeer het een beetje uit te houden met je eigen gevoelens van eenzaamheid. En verlies intussen de moed niet. Het is leuk om je zo te voelen, maar je zult er even doorheen moeten soms. We zullen allemaal het dal door moeten om zelf weer omhoog te kunnen klimmen. Je vraagt je af wat je in de tussentijd het beste kunt doen? Hier wat tips:

  • Zorg voor regelmaat
  • Onderhoud je contacten op afstand. Bel wat eens wat meer
  • Doe iets dat je lang hebt uitgesteld (ruim je computer op!) en wat je een gevoel van trots oplevert.
  • Eet gezond en beweeg zo veel mogelijk. Maak bijvoorbeeld om de dag een flinke wandeling.
  • Luister naar fijne muziek
  • Ga online kaarten, bridgen, gamen met vrienden

Eenzaamheid is ook een kans

Gevoelens van eenzaamheid kunnen je ook helpen om dingen in je leven wat grondiger aan te pakken. Zoek in alle rust uit welke vrienden en relaties het best bij je passen en investeer daar vooral in. Het is tevens een goed moment om contacten, die je weinig of geen energie opleveren, te minimaliseren. En als je weet wat voor soort relaties bij je passen kom je sneller op ideeën over het aangaan van sociale relaties waar je op dit moment misschien helemaal niet aan moet denken.


En wellicht zie je door de eenzaamheid heen nieuwe mogelijkheden. Probeer de dag eens goed te beginnen met bezinning en gebed. In de stilte en eenzaamheid is het wellicht mogelijk om persoonlijk te groeien, doordat je minder leeft bij de waan van de dag. Straks, als het sociale verkeer weer toeneemt, zijn er weer volop kansen om mensen te ontmoeten. Nu kun je investeren in een ontmoeting met jezelf.

Meer over

  • filter
  • Kijken
  • Lezen
  • Luisteren
  • Doen
Meer


Meer in Amsterdam

Wekelijkse update ontvangen?

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en ontvang elke week de nieuwste berichten in je mailbox.

Vul een geldig email adres in.

Nee, dank je