Folder: evolutie of schepping - wat geloof jij? (09)

januari 8th, 2009

Inhoudelijke bespreking kopje 5 - ‘Een paar feiten’

Inmiddels zijn we aangekomen bij het spannendste deel in de folder. Onder kopje 5 worden enkele feiten aan de orde gesteld. Feiten zijn belangrijk, want daar kunnen we niet om heen. Welke feiten komen aan bod in de folder en hoe beinvloedt dat de discussie over schepping en evolutie? Ik zal beginnen met een feitenrelaas vanuit de exacte wetenschappen, om daarna iets te zeggen over Darwins theorie en de behandeling van de feiten in de folder. Startpunt van deze bespreking is het plaatje dat ik bij de bespreking van kopje 2, ‘Wie is God’ hebben gemaakt op basis van de inhoud van de folder:

Gecorrigeerd plaatje in folder

We gaan kijken of de feiten iets aan dat plaatje veranderen.

door: Simon

Wat vertellen de feiten?

    (1) volgens diverse onafhankelijke dateringtechnieken zijn de aarde en sommige aardlagen miljoenen tot miljarden jaren oud

    (2) gevonden fossielen in gedateerde aardlagen tonen een hoge mate van ordening in de tijd

    (3) van diverse huidige soorten is de morfologische geschiedenis vrij goed te reconstrueren op basis van gevonden fossielen (bijv. van de Olifant)

    (4) alle organismen bevatten DNA als drager van de erfelijke informatie

    (5) verwante soorten vertonen een bepaalde geografische verspreiding

    (6) DNA kan veranderen: bouwplannen van soorten zijn niet star, maar flexibel

    (7) er zijn verrassende overeenkomsten (homologieën) ontdekt tussen zeer uiteenlopende soorten

    (8) er zijn aanwijzingen vanuit de embryologie voor een verwantschap tussen soorten met verschillende lichaamsbouw

    (9) mutaties kunnen een positief effect hebben op het welzijn van een organisme, maar hebben meestal een neutraal of negatief effect.

Bovenstaande feiten vertonen een samenhang die een hoge mate van plausibiliteit verleent aan de theorie dat de huidige soortenrijkdom voortkomt uit een gemeenschappelijke oorsprong en geleidelijk is ontstaan door natuurlijke selectie van onbedoelde veranderingen. Om het anders te zeggen: Darwin had gelijk!

De enige wetenschappelijke manier om aan te tonen dat Darwin ongelijk heeft, is door anomalieën te vinden die een dusdanige uitdaging voor zijn theorie vormen dat de wens ontstaat om een betere theorie te ontwikkelen die niet alleen de anomalieën, maar ook alle andere feiten zo verklaard dat deze theorie een hogere mate van plausibiliteit heeft dan de evolutietheorie van Darwin. Ondanks meerdere pogingen vanuit allerlei hoeken en wetenschappelijke disciplines, is er geen betere theorie voorhanden. Daarom is de evolutietheorie op dit moment de meest plausibele theorie over het ontstaan van de soorten en ze is zelfs zo rigoureus getest en onderzocht dat de evolutietheorie tegenwoordig als zeer robuust en betrouwbaar wordt beschouwd.

Om terug te komen op het plaatje uit de inleiding: de evolutietheorie geeft een verklaring voor de samenhang tussen allerlei feiten. Een bekende bioloog (en Christen) schreef eens: “Niets in de biologie is te begrijpen, behalve in het licht van evolutie” [bron]. De vraagtekens in het plaatje kunnen voor biologen dus worden vervangen door het idee van Darwin. Dan komt het plaatje waar we mee begonnen er als volgt uit te zien:

Herzien plaatje in folder

De behandeling van enkele feiten in de folder stelt niet veel voor:
(A) Fossielen van nog steeds bestaande soorten.
Dit is geen anomalie, omdat de evolutietheorie niet voorschrijft dat soorten moeten veranderen. Een soort die al heel lang bestaat, heeft eenvoudigweg een goede strategie ontwikkeld om te overleven.
(B) De sortering van fossielen in aardlagen.
De sortering is duidelijk zichtbaar en een sterke aanwijzing van een geleidelijke ontwikkeling van soorten. De pogingen van creationisten om hier andere verklaringen voor te vinden zijn niet geloofwaardig. De voorgestelde verklaring in de folder, omhoog vluchtende soorten voor het water van de zondvloed, is aantoonbaar onjuist. Zo kunnen grassen, planten en bomen niet vluchten, maar ook die soorten komen gesorteerd voor in aardlagen. Bovendien is niet ieder individu goed in vluchten. Ouders met kinderen, ouderen en zieken zullen sneller worden overmeesterd door stijgend water dan anderen. Ook bebouwing kan niet vluchten voor water, maar toch vinden we alleen resten van bebouwing in recente aardlagen.
(C) Bomen door diverse aardlagen heen.
Dit is geen anomalie, omdat de evolutietheorie niet voorschrijft dat aardlagen over perioden van miljoenen jaren zijn ontstaan. Ouderdom van aardlagen wordt namelijk bepaald op basis van exacte dateringsmethoden. In het geval van deze ‘polystrate’ bomen gaat het waarschijnlijk om bomen waarvan het leefgebied is getroffen door een overstroming, of een vulkaanuitbarsting. Geologen zitten hier niet mee in hun maag.
(D) De foutieve voorstelling van Haeckel betreffende embryonale overeenkomsten.
Inderdaad is de voorstelling van Haeckel onjuist, hoewel in de embryologie wel waarnemingen worden gedaan die het punt van Haeckel ondersteunen. De moderne embryologie is veel gedetailleerder, dankzij de huidige waarnemingstechnieken. Als de voorstelling van Haeckel nog in schoolboeken staat, dan is dat fout en moet dat worden vervangen door moderne inzichten [bron (engelse tekst)].

Kortom: de opmerkingen die in de folder worden gemaakt over de feiten vormen geen relevante of serieuze kritiek op de evolutietheorie. Wel probeert de folder een concurrerende theorie te promoten: een creatiemodel van een recente schepping in zes dagen inclusief een wereldwijde zondvloed. Dit model is op zoveel punten niet bruikbaar in de wetenschap, dat dit model wordt gezien als pseudo-wetenschap. Er is geen wetenschappelijke basis om het model te accepteren, alleen een religieuze basis: een letterlijk-historische uitleg van Genesis 1 (schepping) en Genesis 6 tot en met 8 (zondvloed). Exegese van Bijbelteksten is echter een theologische aangelegenheid en niet een natuurwetenschappelijke. De samenstellers van de folder blijken niet in staat te zijn om theologie en natuurwetenschap te onderscheiden en naar hun waarde te schatten.

Daarmee is nu echt duidelijk dat de folder inhoudelijk aan zijn doel voorbijgaat en zelfs onzin verkoopt. Het zou verstandig zijn als de samenstellers van de folder afzien van de verspreiding ervan, omdat het hun zaak geen goed zal doen. Door de uitgave van deze folder zal het christelijke geloof worden geassocieerd met pseudo-wetenschap en onterechte kritieken. Als wij niet eerlijk omgaan met feiten, wetenschap en kennis, hoe kunnen we dan hard maken dat we op andere gebieden wel eerlijk zijn?

Entry Filed under: Folder 'evolutie of schepping' 2009

8 Comments

  • 1. Jona  |  januari 8th, 2009 at 11:48 pm

    Van het wiki artikel ‘Nothing in biology …’ bestaat ook een Nederlandse versie.
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Nothing_in_biology_makes_sense_except_in_the_light_of_evolution

  • 2. Simon  |  januari 9th, 2009 at 11:17 am

    Jona, ik heb het aangepast in de tekst - bedankt!

  • 3. Gerdien  |  januari 9th, 2009 at 4:46 pm

    De folder vraagt: “Bij welk geloof past het beste de vondst van fossiele dieren die precies gelijk zijn aan de dieren die nu nog leven?”
    Ten eerste moet je wel heel recente fossielen hebben willen ze gelijk zijn aan dieren die nu nog leven. Latimeria is bv een coelacanth, maar itt wat het RefDag laatst beweerde, niet identiek aan fossiele coelacanthen.
    Ten tweede gaat het natuurlijk vooral over die dieren die niet gelijk zijn aan de huidige.

    Het is jammer dat NCSE niet een reeks recente fotos van het pharyngula stadium geeft. De schets van de embryo’s in de folder is trouwens niet identiek aan de tekeningen van Haeckel..

    Ligt het aan mij, of lijkt het Nederlands van de folder echt op vertaald Engels?

  • 4. Neo  |  februari 25th, 2009 at 1:10 pm

    Simon heeft echt gelijk.

    Waarom wordt er zo moeilijk gedaan over Genesis?

    Is de bijbel niet een prachtig boek vol met levenswijsheden? Eentje waarmee je je eigen leven integer en met een eerlijk geloof kan leven?

    Of is het een schoolboek waarbij je alles tot op de letter moet volgen? Want dan kan je al het bloedvergieten van het eerste testament ook prima bekritiseren.

    Christen, doe een keer je ogen open!

  • 5. theodor  |  maart 28th, 2009 at 3:40 pm

    Intressant om je gedachtengangen te volgen!
    Naast natuurkundige aspecten kun je uiteraard ook meer theologische aspecten noemen die beide denkwijzes in hun “systeem” dienen te verwerken.
    Ik noem er een paar:
    1) Gen 1:30 zegt dat de dieren oorspronkelijk planten aten, (Aan de dieren die in het wild leven, aan de vogels van de hemel en aan de levende wezens die op de aarde rondkruipen, geef ik de groene planten tot voedsel.’ En zo gebeurde het.) Na de zondeval is dat kennelijk veranderd. In de toekomst wordt dat evenwel weer hersteld zou je uit Jes.11 kunnen afleiden. “Dan zal een wolf zich neerleggen naast een lam,
    een panter vlijt zich bij een bokje neer;
    kalf en leeuw zullen samen weiden
    en een kleine jongen zal ze hoeden.
    7 Een koe en een beer grazen samen,
    hun jongen liggen bijeen;
    een leeuw en een rund eten beide stro.
    8 Bij het hol van een adder speelt een zuigeling,
    een kind graait met zijn hand naar het nest van een slang.”

    2) Volgens rom.5:12 is de dood door de zondeval in de wereld gekomen : “Door één mens is de zonde in de wereld gekomen en door de zonde de dood, en zo is de dood voor ieder mens gekomen, want ieder mens heeft gezondigd.”
    Hoe verwerk je deze gedachten in een theistische evolutie?

  • 6. Simon  |  maart 31st, 2009 at 9:09 am

    Hallo Theodor, sorry dat ik je reactie wat laat opmerkte.

    Voor alle duidelijkheid: ik ben geen theistisch evolutionist. Genesis en evolutie zijn niet op elkaar te passen en de hoofdreden daarvoor is m.i. dat evolutie een recente ontdekking is. Genesis, Jesaja en Romeinen zijn geschreven vanuit een ander scheppingsparadigma. De vraag die je kunt stellen is: blijft de boodschap van de Bijbel actueel in onze tijd en met onze kennis? Ik zeg ja, maar wel met de aantekening dat we ons theologisch moeten blijven bezinnen, ook op centrale thema’s (‘theologia viatorum’).

    Bijvoorbeeld: je haalt Jesaja 11 aan. Jesaja 65 is vergelijkbaar, maar daar wordt de dood gezien als een natuurlijk onderdeel van een goede (her)schepping.

  • 7. theodor  |  maart 31st, 2009 at 4:03 pm

    Simon, je lijkt te willen zeggen, dat de wetenschap de Bijbel heeft achterhaald en op dat punt dus niet meer geldig is. Oftewel zet er maar een streep door…? Dat geeft dan toch geen vastigheid? Stel je voor dat men over 200 jaar tot het oordeel komt dat Jezus helemaal geen bijzondere aanspraken deed of zou zijn opgestaan omdat men daar weer nieuwe ideeën over krijgt. Wat is dan nog de waarde van het geloof? Wat heb je daar feitelijk aan?

  • 8. Simon  |  maart 31st, 2009 at 7:17 pm

    Theodor, niet: zet er maar een streep door, maar: wat kunnen we over de tekst zeggen met onze huidige visie op de wereld, de mens en God? Welke betekenis kunnen we ontlenen aan de tekst binnen de traditie waar we in staan?

    Wat is de waarde van het geloof? Een vooruitzicht met hoop en de kracht voor herstel hier en nu! Wat anders?


Artikelen

Calendar

september 2010
M T W T F S S
« Aug    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930  

Most Recent Posts