Folder: evolutie of schepping - wat geloof jij? (07)

december 14th, 2008

Inhoudelijke bespreking kopje 3 - ‘Soorten wetenschap’

Na mijn teleurstellingen over de titel van de folder, de in mijn ogen verkeerde benadering van de problematiek rond schepping en evolutie en de onbeantwoorde vragen over God, ga ik verder met kopje 3 in de folder.
Volgens de samenstellers van de folder zijn er verschillende soorten wetenschap. We gaan kijken of ze de verschillen weten te duiden en wat het belang hiervan is voor de inhoud van de folder.

door: Simon

Volgens de samenstellers van de folder zijn er (ten minste) twee soorten wetenschap:

1) technische wetenschappen
2) historische wetenschappen

Ik wil deze claim in een breder kader plaatsen door op zoek te gaan naar een basisindeling van de wetenschappen. Een goed uitgangspunt daarvoor is de Nederlandse Basisclassificatie (NBC) die is ontwikkeld vanuit de wetenschapsbibliotheken. De huidige basisclassificatie (3e herziene versie uit 1998) is opgedeeld in 5 categorieën en 47 rubrieken. De 5 categorieën zijn:

01 algemene werken tot filosofie
10 geesteswetenschappen
30 exacte wetenschappen
50 technische wetenschappen
70 sociale wetenschappen

We zien dus de technische wetenschappen wel terug in deze classificatie, maar niet de historische wetenschappen. Wat is historische wetenschap? Volgens de folder en ook volgens Wikipedia, is historische wetenschap hetzelfde als geschiedenis. Geschiedenis wordt in de NBC ondergebracht bij de geesteswetenschappen.

Even terug naar de folder:
Technische wetenschap bestaat volgens de folder uit onderzoek naar hoe dingen werken. Door proeven te doen wordt de werking ergens van onderzocht en een kenmerk van deze proeven is dat ze herhaalbaar zijn.
Historische wetenschap (geschiedenis) probeert gebeurtenissen uit het verleden te verklaren. Daarbij maakt het nogal uit vanuit welk standpunt naar de gebeurtenis wordt gekeken, want de gebeurtenis zelf is niet te herhalen.

Is daarmee alles gezegd over de wetenschap? Bij lange na niet! Het is een zeer oppervlakkige en nogal onnozele (kinderlijke) weergave van enkele aspecten van het wetenschappelijke bedrijf. Door op deze manier de wetenschap te bespreken doe je geen recht aan de diversiteit aan methoden en de verklarende kracht van de theorieën die de wetenschappen hebben voortgebracht.

Na de veel te beperkte bespreking van de soorten wetenschap, wordt in de folder de volgende vraag gesteld aan de lezer:

“De evolutietheorie geeft een verklaring over iets dat miljoenen jaren geleden gebeurd zou zijn. Is dat een technische of een historische wetenschap?“

Deze vraag kan alleen maar als doel hebben om de evolutietheorie aan te merken als ‘geschiedenis’ en daarmee de betrouwbaarheid van de theorie in twijfel te trekken. Dit is pure misleiding.

Zoals ik in een eerder deel van mijn bespreking van de folder al aangaf, is de evolutietheorie de wetenschappelijke verklaring voor de natuurlijke ontwikkeling van de huidige vormenrijkdom van het leven op aarde. Dit is nogal wat anders dan dat het een verklaring geeft van iets dat miljoenen jaren geleden gebeurd zou zijn.

De evolutietheorie is te zien als een poging om een reconstructie te maken van een proces dat heeft geleid tot de waarnemingen die we vandaag de dag doen. De evolutietheorie doet vrij precieze voorspellingen over welke waarnemingen we zouden mogen verwachten. In andere woorden: de voorspellingen zijn te toetsen middels herhaalbare (of: controleerbare) waarnemingen. De waarnemingen die de evolutietheorie ondersteunen komen onder andere uit de vakgebieden van de biologie, de aardwetenschappen en de astronomie. Allemaal exacte wetenschappen volgens de basisclassificatie.

Op de vraag uit de folder: “is de evolutietheorie technische of historische wetenschap?” antwoord ik dus: de evolutietheorie is exacte wetenschap. Doordat de folder deze tak van de wetenschap niet benoemt, slaat ze inhoudelijk de plank volledig mis. Het is goed voor te stellen dat de samenstellers van de folder met eenvoudige woorden de huiskamers willen binnenkomen, maar ook in eenvoudige woorden kan men wel degelijk eerlijk blijven. Ik vind het buitengewoon kwalijk dat de samenstellers kiezen voor de weg van de verdraaiing om hun punt te maken.

Ik wil de samenstellers van de folder vragen om deze paragraaf structureel te wijzigen, of minimaal uit te breiden met een introductie op de exacte wetenschappen en haar successen.

Entry Filed under: Folder 'evolutie of schepping' 2009